Dişləri Necə Düzgün Fırçalamalı? (Qızıl Qaydalar)
Çox vaxt insanlar dişlərini fırçaladıqlarını düşünsələr də, bunu səhv texnika ilə edirlər. Üfüqi (sağa-sola) güclü sürtmə hərəkətləri mina qatını yeyərək boyun nahiyəsində pazvari qüsurlar yaradır və həssaslığı artırır:
- “Süpürmə” hərəkəti: Fırçanı diş ətindən dişin ucuna doğru (qırmızıdan ağa doğru) 45 dərəcəlik bucaq altında hərəkət etdirin.
- 2 dəqiqə qaydası: Ağız boşluğunu 4 kvadranta bölün və hər hissəyə ən az 30 saniyə vaxt ayırın.
- Fırçanın sərtliyi: Həkim xüsusi təlimat verməyibsə, yumşaq (soft) və ya orta yumşaq (medium) fırçalara üstünlük verin.
- Dil təmizlənməsi: Ağız qoxusuna səbəb olan bakteriyaların 60%-i dilin qırışlarında toplanır. Fırçanın arxası və ya xüsusi qaşıqla dili təmizləyin.
“Diş fırçası diş səthinin yalnız 60%-nə çatır. Qalan 40% dişlərarası təmas səthləridir ki, oraya yalnız diş sapı (floss) daxil ola bilir.”
Kariyes Niyə Yaranır və İlk Əlamətləri Nələrdir?
Kariyes diş minasının turşular tərəfindən deminerallaşması prosesidir. Şəkərli və un məmulatları qəbul edildikdə, ağızdakı Streptococcus mutans bakteriyaları həmin şəkəri həzm edərək güclü turşu ifraz edir. Bu turşu minanı əridir:
- Ağ ləkə mərhələsi: Minada parlaqlığın itməsi və mat ağ ləkə (bu mərhələdə kariyes hələ qazılmadan remineralizasiya ilə bərpa edilə bilər).
- Səthi və orta kariyes: Şirin, soyuq və ya isti qidalara qısamüddətli ağrı reaksiyası.
- Dərin kariyes və Pulpit: İltihab diş sinirinə çatdıqda kəskin, gecələr artan və qulağa vuran dözülməz ağrılar yaranır.
Diş Sağlamlığı Üçün Ən Faydalı Qidalar
Möhkəm mina üçün kalsium, fosfor və D vitamini ilə zəngin qidalar rasionda mütləq olmalıdır: bərk pendir, süd və kəsmik, təbii badam, balıq, küncüt, təzə xırtıldayan yerkökü və alma (təbii tüpürcək ifrazını artıraraq ərpi təmizləyir).